Strona główna Blog Praca agencji PR Kryzys wizerunkowy i medialny – przykłady, oznaki, zapobieganie

Kryzys wizerunkowy i medialny – przykłady, oznaki, zapobieganie

2 lipca 2024

Lepiej zapobiegać niż leczyć jak mawiał Hipokrates. Przytoczone w artykule przykłady obrazują, jakie szkody wizerunkowe, finansowe czy nawet organizacyjne jest w stanie wyrządzić nieopanowany kryzys wizerunkowy. Szybkość i sprawność działania w takiej sytuacji często jest kluczowa, a nie da się pracować dynamicznie i skutecznie, nie posiadając odpowiednich narzędzi PR. Mając świadomość, jak duże zniszczenie może spowodować kryzys medialny, trudno uwierzyć, że tak wiele firm ignoruje ten fakt i nie ma przygotowanych scenariuszy na wypadek kryzysu. Właśnie dlatego tak istotna jest regularna współpraca z agencją public relations. Spojrzenie zewnętrznego konsultanta nie tylko pozwoli uniknąć błędów komunikacyjnych i wizerunkowych podczas rozpoczynania nowych działań marketingowych, ale także umożliwi podjęcie racjonalnych decyzji w sytuacji kryzysowej. Przygotowanie zestawu kroków, które będą odpowiednie w przypadku zaistnienia negatywnych scenariuszy, to relatywnie niższy koszt niż utrata pozycji na giełdzie lub koszty prawne, finansowe czy pracownicze związane z niewłaściwym zarządzaniem kryzysem.

Kryzys wizerunkowy - efekty

Niektórych kryzysów medialnych prawdopodobnie nie da się uniknąć. Jeśli firmy działają nieetycznie, mają wadliwe produkty, problemy z przestrzeganiem praw pracowników czy norm ekologicznych, wtedy skuteczna komunikacja kryzysowa może co najwyżej zminimalizować straty. Gdy jednak organizacja jest prowadzona w sposób transparentny i odpowiedzialny, a kryzys wizerunkowy jest jedynie wynikiem przypadkowych błędów, nieszczęśliwego zbiegu okoliczności czy niemoralnych działań konkurencji, wtedy agencja public relations jest w stanie tak zarządzić zaistniałą sytuację, że porażkę przekuje w szansę i w efekcie wzmocni pozycję firmy. Przykłady takich działań zaprezentujemy w kolejnym tekście.

Kryzys wizerunkowy, rozumiany jako sytuacja, w której reputacja organizacji jest poważnie zagrożona lub naruszona, może mieć dalekosiężne konsekwencje. Zjawisko to może dotknąć prawdopodobnie każdą firmę – od globalnych korporacji po lokalne przedsiębiorstwa – i objawić się w postaci negatywnych recenzji (zarówno w Internecie, opiniach Google, jak i przekazywanych z ust do ust), kontrowersji w środkach masowego przekazu (kryzys medialny), a nawet skandali. W obliczu rosnącej roli mediów społecznościowych i natychmiastowej komunikacji, zagrożenie kryzysem wizerunkowym nigdy nie było tak realne. Dlatego kluczowym elementem zarządzania każdą organizacją jest nie tylko umiejętność skutecznego reagowania na kryzysy medialne, ale przede wszystkim zapobieganie im. Przemyślana strategia, odpowiednie procedury, a także przygotowane wcześniej scenariusze anty-kryzysowe, pomagają  ich uniknąć lub minimalizować negatywne efekty. Warto, by każda poważna i szanowana organizacja miała w zanadrzu ręcznik, jakim jest PR kryzysowy, zanim przysłowiowe mleko wykipi i rozleje się na opinię publiczną. 

Co to jest kryzys wizerunkowy i jakie są jego skutki?

Kryzys wizerunkowy to sytuacja, w której reputacja firmy lub osoby zostaje nagle i poważnie zagrożona, co prowadzi do jej negatywnego odbioru przez opinię publiczną. Źródeł może być wiele – od negatywnych recenzji i plotek w mediach społecznościowych, po skandale związane z nieetycznym zachowaniem, błędami w zarządzaniu czy nieprawidłowościami finansowymi. Za przykład mogą posłużyć sytuacje, gdy firma wypuszcza na rynek wadliwy produkt, który naraża użytkowników na ryzyko lub kiedy pojawiają się doniesienia o naruszeniach praw pracowniczych. W odróżnieniu od innych typów kryzysów, takich jak operacyjne czy finansowe, kryzys wizerunkowy koncentruje się na postrzeganiu i zaufaniu, jakie otoczenie żywi wobec firmy, co przekłada się na relacje z klientami, partnerami biznesowymi i pracownikami. 

Gdy ten wizerunek medialny zostaje nadszarpnięty, może to prowadzić do daleko idących konsekwencji, wpływając na zdolność firmy utrzymania pozytywnych relacji z interesariuszami.

Kryzys wizerunkowy – przykłady oraz skutki krótko- i długoterminowe

Kryzys medialny (w tym w mediach społecznościowych) może mieć zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe skutki dla organizacji, często powiązane niestety z poważnymi konsekwencjami finansowymi i operacyjnymi. W krótkiej perspektywie, firmy mogą doświadczyć natychmiastowego spadku sprzedaży, ponieważ klienci tracą zaufanie do marki, rezygnując z jej produktów lub usług. Nagły wzrost negatywnej uwagi mediów może dodatkowo pogłębić problem, a pamiętajmy, że dla tzw. czwartej władzy potknięcia firm często są łakomym kąskiem budzącym duże zainteresowanie wśród odbiorców.

Długoterminowe skutki kryzysu wizerunkowego są często jeszcze bardziej szkodliwe. Gdy reputacja firmy zostaje naruszona, odbudowanie zaufania wśród klientów i partnerów biznesowych może zająć lata. Organizacje, które nie zdołają skutecznie zaradzić kryzysowi, mogą również napotkać trudności w przyciąganiu nowych klientów i utrzymaniu relacji z istniejącymi partnerami. Wiele firm boi się, że negatywny PR danej organizacji, może się rykoszetem odbić także na nich, więc profilaktycznie woli wygasić współpracę dmuchając na zimne. Niejednokrotnie mogliśmy zaobserwować, jak marki zrywają współprace z celebrytami i influencerami, gdy tylko pojawia się wokół nich widmo skandalu.

Kryzys wizerunkowy może prowadzić do zwiększonych kosztów operacyjnych, w tym kosztów prawnych i tych związanych z działaniami naprawczymi. Niektóre firmy mogą również stanąć w obliczu potencjalnych konsekwencji prawnych, jeśli kryzys wynikał z naruszenia przepisów czy norm etycznych. Istnieje wiele przykładów: afera Dieselgate, w której Volkswagen został przyłapany na manipulowaniu testami emisji spalin, skandal Cambridge Analytica, który poważnie zaszkodził wizerunkowi Facebooka czy rasistowski incydent w Stabucks.

Volkswagen i Dieselgate (2015)

Jeden z najbardziej znanych skandali korporacyjnych ostatnich lat. Volkswagen został przyłapany na manipulowaniu testami emisji spalin w swoich samochodach. Skandal wywołał globalną reakcję, kosztując firmę miliardy dolarów w karach i działaniach naprawczych oraz poważnie uszczuplił jej reputację, jako producenta samochodów ekologicznych. W wyniku skandalu, Volkswagen stracił zaufanie klientów i partnerów na całym świecie, a proces odbudowy wizerunku trwał latami.

BP i wyciek ropy w Zatoce Meksykańskiej (2010)

Katastrofa platformy wiertniczej Deepwater Horizon, której operatorem była BP, spowodowała największy wyciek ropy naftowej w historii Stanów Zjednoczonych. Skandal ten kosztował BP miliardy dolarów w odszkodowaniach i kosztach sprzątania, a także doprowadził do znacznego spadku wartości akcji firmy. Wizerunek BP jako odpowiedzialnego operatora energetycznego został poważnie naruszony, a firma musiała podjąć ogromne wysiłki, aby odzyskać zaufanie społeczności i inwestorów. 

Kryzys wizerunkowy w firmie przemysłowej

Facebook i Cambridge Analytica (2018)

Skandal związany z niewłaściwym wykorzystaniem danych użytkowników przez firmę Cambridge Analytica w celach politycznych poważnie zaszkodził reputacji Facebooka. Informacje o tym, że dane milionów użytkowników były wykorzystywane bez ich zgody, spowodowały globalne oburzenie i liczne dochodzenia regulacyjne. Kryzys ten zmusił Facebooka do wprowadzenia znaczących zmian w polityce ochrony danych i działań na rzecz odbudowy zaufania użytkowników.

Starbucks i incydent rasistowski (2018)

W jednym z lokali Starbucks w Filadelfii, dwaj czarnoskórzy mężczyźni zostali aresztowani za siedzenie w kawiarni bez zamówienia. Nagranie z incydentu szybko stało się wirusowe, wywołując falę krytyki wobec Starbucks za rzekome działania dyskryminacyjne. W odpowiedzi na kryzys, Starbucks zamknął wszystkie swoje sklepy w USA na jeden dzień, aby przeprowadzić szkolenie z zakresu różnorodności i inkluzywności dla swoich pracowników. Ta szybka i zdecydowana reakcja pomogła firmie w znacznym stopniu złagodzić skutki kryzysu.

Johnson & Johnson i skandal związany z Tylenolem (1982)

W jednym z najbardziej ikonicznych przypadków kryzysu wizerunkowego, Johnson & Johnson stanęło w obliczu śmiertelnego skandalu, kiedy to kilka osób zmarło po zażyciu zatrutego Tylenolu (nieznany sprawca dodał cyjanek potasu do produktów sprzedawanych w rejonie Chicago). Firma natychmiast wycofała wszystkie opakowania Tylenolu z półek, podjęła współpracę z mediami w celu ostrzeżenia publiczności i wprowadziła nowe, bezpieczniejsze opakowania. Ta szybka i odpowiedzialna reakcja nie tylko pomogła firmie odzyskać zaufanie konsumentów, ale także stała się wzorem do naśladowania w zarządzaniu kryzysowym.

Każdy z tych przypadków pokazuje, jak różnorodne mogą być skutki kryzysów wizerunkowych i jak ważne jest bycie przygotowanym. Firmy muszą być gotowe do szybkiego i zdecydowanego działania, aby minimalizować szkody i budować długoterminową odporność na przyszłe wyzwania. Zrozumienie zarówno krótkoterminowych, jak i długoterminowych konsekwencji kryzysu wizerunkowego jest kluczowe dla przygotowania odpowiednich strategii zarządzania i zapobiegania. Pozwala to firmom nie tylko lepiej reagować na bieżące problemy, ale także budować bardziej odporną i elastyczną reputację na przyszłość.

Kryzysy wizerunkowe w Polsce i ich skutki

Nasz kraj nie jest wolny od kryzysów wizerunkowych, które dotyczą zarówno lokalnych marek, jak i globalnych korporacji działających także w Polsce.

Kryzys wizerunkowy marki Tiger (2017 )

1 sierpnia 2017 roku, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, na oficjalnym profilu marki Tiger na Instagramie opublikowano obraźliwą grafikę i wulgarny podpis, co wywołało ogromną burzę w mediach społecznościowych. Użytkownicy odebrali ten przekaz jako brak szacunku dla Powstania i jego bohaterów, co doprowadziło do masowej krytyki marki. Kryzys szybko eskalował, trafiając również do mediów tradycyjnych.

Tiger przeprosił, tłumacząc się błędem agencji social media, usunął grafikę, przekazał 500 000 zł na cele charytatywne i zlikwidował profile na Twitterze i Instagramie. Kryzys wizerunkowy okazał się jednym z najgłośniejszych w historii polskich social mediów, skutkując utratą zaufania konsumentów, spadkiem sprzedaży i znacznymi kosztami wizerunkowymi i finansowymi dla firmy. Stał się również przedmiotem debaty o roli social mediów i odpowiedzialności firm za swoje przekazy. Chociaż Tiger podjął kroki mające na celu odbudowę wizerunku, kryzys ten pozostaje bolesnym doświadczeniem, pokazującym jak ważne jest dla firm dbanie o odpowiednią komunikację, zwłaszcza w kontekście wrażliwych społecznie wydarzeń.

Kryzys wizerunkowy instytucji finansowych za sprawą Amber Gold (2012)

W 2012 roku firma Amber Gold, oferująca wysokie stopy zwrotu z inwestycji w złoto i inne metale szlachetne, upadła, oszukując tysiące Polaków na kwotę sięgającą 850 milionów złotych.Skandal ten wywołał ogromny kryzys wizerunkowy, wstrząsnął zaufaniem do instytucji finansowych i stał się symbolem  niekompetencji władz. Upadek Amber Gold miał katastrofalne skutki dla poszkodowanych, którzy stracili oszczędności, a także dla całej polskiej gospodarki, pogłębiając niepewność i osłabiając zaufanie do rynku kapitałowego. Kryzys ten ujawnił luki w nadzorze nad firmami finansowymi i doprowadził do szeregu reform prawnych mających na celu zapobieganie podobnym oszustwom w przyszłości. Sprawa Amber Gold pozostaje bolesnym doświadczeniem, które do dziś wpływa na postrzeganie rynku finansowego w Polsce i stanowi przestrogę dla inwestorów.

Kryzys wizerunkowy SFD (2023)

W 2023 roku firma SFD, znany producent i dystrybutor odżywek dla sportowców, stanęła w obliczu kryzysu wizerunkowego wywołanego wykryciem wad jakościowych w jednej z partii kreatyny. Okazało się, że w produkcie przekroczono normy dopuszczalne dla metali ciężkich, co stanowiło zagrożenie dla zdrowia konsumentów. SFD wycofało wadliwą partię z rynku, ale informacja o skażeniu szybko rozeszła się w mediach społecznościowych i wywołała falę krytyki pod adresem firmy. Kryzys wizerunkowy doprowadził do spadku notowań akcji SFD na giełdzie, a także utraty zaufania wśród klientów. Firma przeprosiła za zaistniałą sytuację i podjęła kroki mające na celu poprawę kontroli jakości produktów. Zobowiązała się również do większej transparentności w komunikacji z klientami.

Kryzys wizerunkowy LPP (2022)

W marcu 2022 roku firma LPP, właściciel takich marek jak Reserved, Cropp i House, stanęła w obliczu poważnego kryzysu wizerunkowego wywołanego raportem amerykańskiej firmy Hindenburg Research. Raport ten zarzucał LPP kontynuowanie działalności w Rosji pomimo wcześniejszych deklaracji o wycofaniu się z tego rynku w związku z agresją na Ukrainę. Informacje te wywołały ogromną burzę w mediach społecznościowych i doprowadziły do spadku notowań akcji LPP o ponad 30%. Firma LPP stanowczo odrzuciła zarzuty stawiane w raporcie Hindenburg Research, tłumacząc, że wycofała się z Rosji w sposób zgodny z prawem i obowiązującymi regulacjami. Kryzys wizerunkowy LPP był jednym z najpoważniejszych w historii polskiej giełdy i pokazał, jak szybko spekulacje i negatywne informacje mogą wpłynąć na postrzeganie firmy i jej wartość rynkową.

Chociaż LPP zdołało w dużej mierze odbudować zaufanie inwestorów i kurs akcji wrócił do poziomu sprzed kryzysu, wydarzenia te z pewnością miały długofalowe skutki dla wizerunku firmy. Kryzys LPP stał się również lekcją dla innych firm prowadzących działalność na rynkach wschodnich, pokazując jak ważne jest transparentne i odpowiedzialne działanie w obliczu geopolitycznych wyzwań.

Jak rozpoznać oznaki nadchodzącego kryzysu wizerunkowego?

Rozpoznanie wczesnych sygnałów nadchodzącego kryzysu wizerunkowego może być kluczowe dla zapobieżenia eskalacji problemu. Wczesne sygnały ostrzegawcze często pojawiają się w formie subtelnych zmian w otoczeniu medialnym i w interakcjach z klientami. Na przykład, nagły wzrost negatywnych komentarzy na platformach społecznościowych, takich jak Twitter, Facebook czy Instagram, może wskazywać na narastające niezadowolenie wśród konsumentów. Warto również zwrócić uwagę na zmniejszenie zaangażowania klientów – mniejsze zainteresowanie treściami firmy, spadek liczby zapytań ofertowych czy malejące wyniki sprzedaży mogą sygnalizować, że coś jest nie tak.

Znaczenie monitorowania wizerunku w dzisiejszym cyfrowym świecie jest nie do przecenienia. Dzięki odpowiednim narzędziom do monitorowania mediów społecznościowych i analizy danych, firmy mogą na bieżąco śledzić, jak są postrzegane przez opinię publiczną. Narzędzia takie jak IMM, Brand24, Hootsuite czy Google Alerts pozwalają na zbieranie i analizowanie danych dotyczących wzmianek o marce w sieci i mediach. Regularne przeglądanie tych informacji umożliwia wczesne wychwytywanie negatywnych trendów i podejmowanie działań, zanim sytuacja wymknie się spod kontroli.

Spekulacje w branży również mogą być zwiastunem nadchodzącego kryzysu. Jeśli firma jest przedmiotem negatywnych rozmów i plotek, nawet jeśli jeszcze nie trafiły one do mediów głównego nurtu, może to wskazywać na zbliżający się problem. Dlatego ważne jest, aby być na bieżąco z tym, co dzieje się w branży, i szybko reagować na wszelkie niepokojące sygnały.

Proaktywne zarządzanie wizerunkiem polega na regularnym monitorowaniu wszelkich potencjalnych zagrożeń oraz szybkim reagowaniu. Dobrze zorganizowany system wczesnego ostrzegania pozwala firmom na wykrycie problemów w zarodku i podjęcie skutecznych działań zapobiegawczych.

|2024-07-03T09:17:10+02:002 lipca 2024|Kategorie: Praca agencji PR|
Go to Top